ارنست اورسل ( مترجم : على اصغر سعيدى )
53
سفرنامه قفقاز و ايران ( فارسى )
همانطور كه تفليس در حقيقت از سه شهر مجزا تشكيل يافته است : شهر روسى ، قسمت مهاجرنشين و شهر آسيايى ، اهالى و ساكنان آن را نيز عناصر به كلى متفاوت كه به اعتقاد من كمتر با هم سر تلفيق و جوشش دارند ، تشكيل مىدهند . روسها اعم از مأموران دولتى يا افسران و تاجران بازار ، در اين شهر به مثابهى افراد گذرايى به شمار مىآيند كه در حالتى شبيه به تبعيد به سر مىبرند و همهى آنان منتظر روزى هستند كه دوران مأموريتشان و يا كسبوكارشان در بازار به پايان آيد و زود اين شهر را ترك كنند . پاريس يا سنپترزبورگ مقصد نهايى آنان است . به عكس ، آلمانىها ، چه آنهايى كه در قسمت مهاجرنشين ساكنند و چه افراد دهكدههاى مجاور ، مانند مارينفلد « 1 » يا جاهاى ديگر هرگز به فكر مراجعت به خاك مقدس فادرلند « 2 » [ سرزمين پدرى ] نمىافتند ؛ ولى با وجود اين ، كوچكترين تمايلى حتى به رنگ روسى به خود گرفتن نيز از خود نشان نمىدهند و در حفظ هويت ملى خويش سخت متعصباند . آنها عبادتگاهها و مدرسههاى خاص خود را دارند و به زبان آلمانى حرف مىزنند . زنانشان مطلقا زبان روسى نمىدانند و چون منحصرا در ميان خود ازدواج مىكنند ، احتمال دارد بر خلاف آنهايى كه به ايالات متحدهى امريكا رفتهاند و در مدت زمان كوتاهى زبان و آداب و رسوم محيط را جايگزين زبان و آداب و رسوم آلمانى كردهاند ، اينها خصوصيات ملى خويش را همينطور سالم و دست نخورده حفظ كنند . ضمنا مهاجران ياد شده ، بر خلاف انتظار ، روى زندگى روسها و تاتارها نيز هيچ تأثيرى نداشتهاند . دهكدههاى آلمانى همه پيشرفته و پررونق است . جمعيت ، رفاه و آسايش در آن دهكدهها هر سال رو به افزايش است ، ولى در آبادىهاى مجاور ، همسايگان بىقيد و لاابالى آنان در جهل مطلق و در كثافت سنتى و آبا و اجدادى سخت غوطهورند . اين افراد تنبل به جاى آنكه از آلمانىها راه و رسم زندگى بياموزند ، به آنان حسادت مىورزند و به شدت از آنان نفرت دارند . در تفليس طبعا اكثريت جمعيت را گرجىها تشكيل مىدهند . اغلب آنان نجيبزاده ولى بىچيزند . اين تنها خصوصيتى نيست كه آنان را به اسپانيايىها نزديك مىكند ، چون گرجىها نيز مانند اسپانيايىها ، مغرور ، جوانمرد و دست و دل بازند . اما در مقابل اين صفات و خصوصيات خوب ، متأسفانه علاقهى مفرط به ميخوارگى و تنبلى و تنپرورى آنان را از هر كارى به جز حرفهى جنگى باز داشته است و از ارزش آنان مىكاهد .
--> ( 1 ) . Marienfeld ( 2 ) . Vaterland